Standpunten – Bestuur
BVNL kiest voor een bestuur dat beter luistert naar inwoners, want de gemeente is er voor hen en niet andersom. Wij staan voor open politiek, transparante besluitvorming en een dienende bestuurscultuur waarin de gemeente duidelijk uitlegt wat zij doet en waarom. Inspraak van inwoners is geen horde, maar een wezenlijk onderdeel van beleid. Vroegtijdig betrekken, goed wegen en zichtbaar terugkoppelen zorgen voor betere besluiten, meer vertrouwen en meer draagvlak. Wat goed is, koesteren we: bestaande kwaliteiten vormen het fundament voor de toekomst. Vernieuwing omarmt BVNL, maar wel nuchter en verantwoord: in een realistisch tempo, financieel haalbaar en met respect voor wat er al is. Zo bouwen we met vertrouwen aan onze mooie gemeente: innovatief, ondernemend, nuchter en vooruitkijkend.
Meer aandacht voor de dorpen in onze gemeente.
De gemeente Zaltbommel bestaat uit drie voormalige gemeenten: Brakel, Kerkwijk en Zaltbommel. De dorpen binnen deze kernen hebben ieder hun eigen karakter en identiteit, en die moeten we koesteren. BVNL vindt het belangrijk dat de identiteit van onze dorpen wordt gerespecteerd en dat er niet vanuit Zaltbommel besluiten worden opgelegd die daarmee conflicteren. BVNL wil dat er ook echt meer concreet wordt gedaan voor de dorpen, juist op het gebied van leefbaarheid. Dat betekent ten eerste dat basisvoorzieningen op orde moeten zijn: goede scholen en sportvoorzieningen, dorpshuizen die behouden blijven, en een openbare ruimte die netjes en groen is. Daarnaast willen we op basis van het onderzoek dat momenteel wordt uitgevoerd bepalen welke maatregelen per dorp nodig zijn om de leefbaarheid verder te verbeteren. BVNL wil garanderen dat de dorpen in onze gemeente levendig blijven.
Een betrouwbare open gemeente die dienstbaar is aan de inwoner.
Betrouwbaarheid, openheid en dienstbaarheid zijn van groot belang. De gemeente is er tenslotte voor haar inwoners, niet andersom. Dat betekent dat inwoners kunnen rekenen op duidelijke communicatie, tijdige antwoorden en een eerlijke behandeling. Een gemeente die luistert, meedenkt en transparant handelt, versterkt het vertrouwen tussen bestuur en samenleving. Zo bouwen we samen aan een gemeente waarin iedereen zich gehoord, serieus genomen en betrokken voelt. Daarbij hoort natuurlijk ook dat Woo-verzoeken snel en goed worden afgehandeld.
Een gemeente die denkt in oplossingen, niet in problemen.
De afgelopen jaren hebben we veel te vaak ervaren dat er vooral beren op de weg worden gezien, in plaats van dat er wordt gekeken naar wat wel kan. Initiatieven uit de raad, van inwoners en van ondernemers lopen daardoor onnodig vast of worden al bij voorbaat afgeschoten. Dat is zonde, want juist zulke ideeën maken onze gemeente aantrekkelijker en leefbaarder. Daarom wil BVNL een gemeente die in oplossingen denkt en zich niet meteen laat tegenhouden door de uitdagingen.
Minder managers en vergaderingen, meer kracht in de uitvoering.
De gemeente is er om zaken te regelen voor de inwoner, niet om zichzelf bezig te houden. BVNL wil een slagvaardige platte organisatie: minder managers, minder vergaderlagen en minder papierwerk. Zo komt er ruimte voor meer kracht in de uitvoering en krijgen we meer gedaan.
Een open constructieve politiek zonder spelletjes en gedoe.
De politieke cultuur in Zaltbommel kent uitdagingen. Dat is wel duidelijk gebleken in de afgelopen jaren. Te vaak geven raadsstukken geen volledig of helder beeld van de situatie. Pas in het debat blijkt dan dat de werkelijkheid anders ligt of achteraf blijkt dat belangrijke informatie ontbrak. Ook komt het regelmatig voor dat de raad ontwikkelingen via de media moet vernemen in plaats van via het college. Soms gaat dit zelfs over grote besluiten. Zo kondigde een wethouder in het NOS-nieuws aan dat de gemeente, vooruitlopend op de spreidingswet, zo snel mogelijk een AZC zou realiseren, terwijl de gemeenteraad daar geen uitspraak over had gedaan. Daarnaast worden kritische vragen met regelmaat niet inhoudelijk beantwoord. In debat met de wethouders lopen we vaak tegen uitspraken aan zoals “dit was wat de raad wilde” zonder in te gaan op de inhoud. Of een afwijzing zonder argumentatie waarbij inbreng onderbouwd met feiten en input van experts zo aan de kant wordt geschoven. Ook het onderlinge debat kan echt beter: soms weigeren raadsleden zelfs te reageren op kritiekpunten. En dat is bijzonder, want je eigen standpunt verdedigen is toch echt iets wat je als raadslid zou moeten kunnen en willen. Wat ons betreft hoort dat erbij. Coalitiepartijen zijn met regelmaat beter geïnformeerd dan oppositiepartijen. Het lijkt er bovendien op dat coalitiepartijen soms eerder op de hoogte zijn. Dat komt doordat wethouders natuurlijk aan hun eigen partij verbonden zijn, regelmatig deelnemen aan fractieoverleggen en daarin soms ook, wellicht onbewust, meer informatie delen.
BVNL wil zich inzetten voor een andere politieke cultuur: open en transparant bestuur, tijdige en volledige informatie voor de volledige raad en besluitvorming op basis van eerlijk inhoudelijk debat.
Communicatie verbeteren.
Communicatie is al jaren een terugkerend probleem binnen de gemeente Zaltbommel. In de raad hebben we hier keer op keer aandacht voor gevraagd, maar echte verbetering blijft uit. Te vaak worden inwoners, ondernemers en verenigingen laat geïnformeerd, krijgen zij tegenstrijdige boodschappen of is informatie zo onduidelijk dat mensen zelf moeten uitzoeken wat er precies speelt. Dat leidt tot frustratie, onnodige onzekerheid en een groeiend wantrouwen richting de gemeente. Ook richting de gemeenteraad gaat het geregeld mis. Raadsleden worden niet altijd tijdig of volledig geïnformeerd en moeten zelfs met enige regelmaat zaken uit de krant vernemen. Daardoor is het lastig om goed de controlerende rol uit te voeren. Goede communicatie is een basisvoorwaarde voor een betrouwbare gemeente. Dit moet dus echt beter.
Eenvoud is belangrijk.
Gemeentelijke regels en teksten moeten in begrijpelijke taal worden geschreven, zonder onnodig jargon, zodat iedere inwoner weet waar het over gaat.
Wethouders behoren te wonen in de gemeente.
In de huidige periode heeft Zaltbommel meerdere wethouders van buiten de gemeente. BVNL vindt dat wethouders bij voorkeur uit onze eigen gemeente moeten komen. Als dat niet mogelijk is, moeten zij minstens in de gemeente Zaltbommel gaan wonen. Een wethouder die hier leeft en werkt, kent de gemeenschap beter en ervaart ook zelf de gevolgen van het beleid dat hij of zij maakt. Bovendien beschikt de gemeente over meer dan genoeg talent om deze belangrijke functie vanuit de eigen bevolking te vervullen.
Een wethouder met efficiëntie in de portefeuille.
Binnen de gemeentelijke organisatie lopen zowel het opstellen als het uitvoeren van plannen regelmatig vertraging op. Daardoor blijven dossiers liggen of worden ze doorgeschoven naar een volgende periode. BVNL wil dit doorbreken door efficiëntie onder te brengen in een aparte portefeuille. De wethouder met efficiëntie in de portefeuille krijgt de taak om samen met de gemeentesecretaris te werken aan het verbeteren van de efficiëntie van de gemeente. Dit bestaat natuurlijk uit het verbeteren van de interne organisatie, maar ook bijvoorbeeld uit het versimpelen van regels en verbeteren van communicatie. Samen met de werkgroep gemeentelijke efficiëntie willen we bereiken dat we meer kunnen doen met minder geld.
Een gedurfde toekomstvisie.
BVNL daagt de gemeente uit om een gedurfde toekomstvisie te ontwikkelen. Geen visie die voortborduurt op het huidige beleid of binnen de bekende lijntjes blijft, maar een die echt vernieuwend is, buiten de gebaande paden denkt en duidelijke keuzes durft te maken. In januari 2026 is een eerste stap gezet richting een concrete toekomstvisie op basis van het uitgevoerde toekomstonderzoek.
Meer zeggenschap van de raad bij grote buitenplanse ontwikkelingen.
Op 9 november 2023 heeft de gemeenteraad een besluit genomen waarmee het college zeer ruime bevoegdheden kreeg om ontwikkelingen toe te staan die afwijken van het door de raad vastgestelde omgevingsplan. De reikwijdte van dit besluit is echter onvoldoende duidelijk. Tot op de dag van vandaag is niet helder welke beslissingen het college zelfstandig kan nemen en wanneer het college de gemeenteraad hierbij betrekt. In de praktijk heeft dit ertoe geleid dat omvangrijke buitenplanse projecten, zoals het woningbouwproject De Tol, niet inhoudelijk in de raad zijn besproken. Wat BVNL betreft is dit onwenselijk. Absoluut niet elk initiatief hoeft door de raad behandeld te worden, maar bij projecten van aanzienlijke omvang, die bovendien afwijken van het omgevingsplan, hoort de gemeenteraad betrokken te zijn bij de besluitvorming. De gemeenteraad stelt immers de kaders vast via het omgevingsplan. Als grote afwijkingen daarvan zonder politieke afweging kunnen worden toegestaan, heeft dit geen nut. Bovendien draagt behandeling in de raad bij aan betere plannen: door publieke discussie, transparantie en het betrekken van verschillende belangen. BVNL wil daarom heldere criteria vastleggen voor wanneer de raad een bindend advies geeft bij buitenplanse ontwikkelingen. Grote ruimtelijke keuzes horen thuis in de raad. Dat is beter voor de democratie, beter voor de kwaliteit van projecten en beter voor de gemeente.
Een bindend gemeentelijk referendum.
Wij pleiten voor de invoering van een bindend gemeentelijk referendum. Wanneer de politiek besluit over ingrijpende regelgeving of grote projecten, zoals het van het gas halen van woningen, moeten inwoners de mogelijkheid hebben om via een referendum hun stem te laten horen. Als veel inwoners het oneens zijn met een besluit, moet er een democratische ‘noodrem’ bestaan. Dat versterkt niet alleen de betrokkenheid, maar ook het vertrouwen in de gemeentelijke politiek.
Echte participatie.
BVNL gelooft dat participatie leidt tot betere besluiten en een zorgvuldiger afweging van belangen. Inwoners kennen hun eigen omgeving immers veel beter, dan ambtenaren op het gemeentekantoor. Toch verlopen participatietrajecten binnen de gemeente nu vaak moeizaam, vooral door een gebrek aan duidelijkheid. Dat moet anders. We moeten van afvinkparticipatie naar daadwerkelijke goede participatie. Participatie begint met duidelijke kaders: wat staat wel en wat niet ter discussie? Vervolgens moet het proces zorgvuldig worden ingericht, met een helder tijdspad, passende werkvormen en vaste momenten voor terugkoppeling. Tot slot is duidelijke en concrete communicatie achteraf essentieel: inwoners moeten kunnen zien wat er met hun inbreng is gedaan. Daarnaast wil BVNL experimenteren met nieuwe en creatieve vormen van participatie. Denk aan het gebruik van een app of aan laagdrempelige manieren om mensen te betrekken die niet snel naar een inspraakavond komen, bijvoorbeeld via een flyer met een korte vragenlijst in de brievenbus.
Kennis uit de samenleving gebruiken.
In onze samenleving is een schat aan kennis en ervaring aanwezig. Inwoners, ondernemers, verenigingen en stichtingen beschikken over waardevolle inzichten en praktische expertise die onmisbaar zijn bij zowel grote als kleine gemeentelijke opgaven. Die kracht laten we niet onbenut. Wij kiezen ervoor om deze kennis actief te betrekken bij beleid, plannen en projecten. Samen maken we betere keuzes en bouwen we aan een sterke, betrokken gemeenschap.
Een burgerberaad inzetten voor een betere besluitvorming rond complexe onderwerpen.
Een burgerberaad kan de kwaliteit van besluitvorming verbeteren, mits het zorgvuldig en doelgericht wordt ingezet. Denk bijvoorbeeld aan een burgerberaad over hoe we als gemeente omgaan met vergrijzing en een toenemende zorgbehoefte. Bij dit soort complexe onderwerpen kan een burgerberaad de gemeenteraad en de ambtelijke organisatie waardevolle inzichten geven in wat er leeft onder inwoners, waardoor keuzes realistischer, uitvoerbaarder en beter uitlegbaar worden. Bovendien kan het nieuwe praktische ideeën opleveren die de gemeente verder helpen. Voor BVNL is een burgerberaad dan ook geen doel op zich, maar een middel om betere besluiten te nemen. BVNL vindt het dan ook onwenselijk om besluitvorming uit te besteden aan een groep gelote inwoners, zoals sommige partijen bepleiten.
Geen fusie met gemeente Maasdriel.
BVNL ziet niets in een fusie met de gemeente Maasdriel. De verschillen tussen beide gemeenten zijn groot en Maasdriel kampt bovendien met financiële problemen. Verdere schaalvergroting vergroot de afstand tussen bestuur en inwoner. Dat is niet in het belang van de inwoners van Zaltbommel en al helemaal niet in het belang van de inwoners van de voormalige gemeenten Brakel en Kerkwijk.
Individuele vrijheid is van het grootste belang.
Een van de belangrijkste kernwaarden van BVNL is individuele vrijheid: het recht van ieder mens om in hoge mate zelf vorm te geven aan zijn of haar leven, zolang daarbij de vrijheid van anderen wordt gerespecteerd. BVNL ziet iedereen als individu en verzet zich tegen het indelen van mensen in hokjes. Daar hoort een gemeente bij die iedereen zoveel mogelijk gelijk behandelt en zich neutraal opstelt tegenover burgers en groepen. Daarom zijn wij tegen zogenoemde “positieve” discriminatie: de gemeente mag geen verschillende maatstaven hanteren op basis van geslacht, geloof, politieke kleur, seksuele geaardheid of andere groepskenmerken. Discriminatie blijft discriminatie en is daarmee onwenselijk. BVNL ziet geen toegevoegde waarde in gemeentelijke projecten of symbolische campagnes die acceptatie van bepaalde groepen van bovenaf proberen af te dwingen. Het is zeer de vraag of dat überhaupt werkt en daarmee raakt de gemeente ook haar neutraliteit kwijt.
Inzetten op kennis binnen de eigen organisatie en externe inhuur beperken.
BVNL vindt het onwenselijk dat voor vrijwel elke opdracht externe bureaus of ZZP’ers worden ingehuurd. Dat is niet alleen kostbaar, maar zorgt er ook voor dat kennis en ervaring onvoldoende binnen de gemeentelijke organisatie worden opgebouwd. Bovendien sluiten externe plannen en adviezen vaak niet goed aan op onze gemeente, omdat ze vaak met een grootstedelijke bril op zijn opgesteld. BVNL wil daarom gericht investeren in eigen mensen en expertise. Dat maakt de organisatie daadkrachtiger en zorgt ervoor dat de gemeente sneller en beter kan handelen. Voor specialistische kennis die we niet structureel nodig hebben, is samenwerking met buurgemeenten, bijvoorbeeld via gemeenschappelijke regelingen, een beter alternatief.
Contact van de ambtelijke organisatie met de inwoners verbeteren.
Inwoners ervaren te vaak forse afstand tot de ambtelijke organisatie. BVNL wil die kloof verkleinen door het contact tussen inwoners en ambtenaren te versterken en de gemeente beter zichtbaar en aanspreekbaar te maken. Vanuit klassiek-liberale principes geldt: de overheid staat in dienst van de burger en is toegankelijk. Daarom willen wij dat elke ambtenaar op een relevant beleidsterrein een vast aantal uren baliedienst draait en dat ambtenaren die zich bezighouden met vergunningen en openbare ruimte met regelmaat inwoners bezoeken.
Samenwerking tussen gemeenteraad en ambtelijke organisatie verbeteren.
De kloof tussen gemeenteraadsleden en de ambtelijke organisatie is groot. BVNL ziet dat raadsleden vaak onvoldoende zicht hebben op hoe de gemeentelijke organisatie werkt en wat het effect is van besluiten, terwijl binnen de ambtelijke organisatie niet altijd even helder is hoe de raad zijn kaderstellende en controlerende rol uitoefent. Dat leidt tot misverstanden en vertraging, bijvoorbeeld wanneer een motie onduidelijk is opgesteld en daardoor lastig uitvoerbaar is voor de organisatie. BVNL wil daarom kijken hoe we het wederzijds begrip kunnen vergroten, zodat besluiten beter uitvoerbaar worden en de samenwerking soepeler loopt. We denken er bijvoorbeeld aan dat ieder raadslid jaarlijks één dag meeloopt met een ambtenaar, om beter inzicht te krijgen in de dagelijkse uitvoering en werkprocessen.
Inzetten op meer digitalisering.
BVNL wil dat de gemeente haar dienstverlening verder verbetert door digitalisering. Kunstmatige intelligentie kan daarbij helpen, maar is nooit een doel op zich. Digitale middelen moeten inwoners en ondernemers sneller en eenvoudiger bedienen, niet nieuwe drempels creëren. Daarom mag digitalisering nooit leiden tot uitsluiting: wie minder digitaal vaardig is, moet altijd terechtkunnen via een volwaardig alternatief, zoals telefonisch contact of een bezoek aan het gemeentekantoor. Een belangrijk aandachtspunt is dat de gemeente afhankelijkheid van één grote leverancier zoveel mogelijk voorkomt. Daarnaast willen we de ICT-afhankelijkheid van buitenlandse partijen waar mogelijk beperken en waar passend vaker kiezen voor open source-oplossingen.
Privacy van inwoners is van groot belang.
De gemeente werkt met gevoelige persoonsgegevens. BVNL vindt dat de gemeente daarmee zo zuinig mogelijk moet omgaan: alleen gegevens verzamelen die echt nodig zijn en duidelijk zijn over wat ermee gebeurt. Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat hun gegevens niet onnodig worden opgeslagen of gedeeld. Belangrijk daarbij is natuurlijk ook dat de gemeente haar digitale beveiliging op orde heeft.
Klachten van inwoners serieus nemen.
BVNL vindt dat klachten van inwoners altijd serieus genomen moeten worden. Wie de moeite neemt om netjes onderbouwd een probleem te melden verdient aandacht, begrip en een eerlijke behandeling. Te vaak voelen inwoners zich niet gehoord of worden ze van het kastje naar de muur gestuurd. Dat tast het vertrouwen in de gemeente aan. BVNL wil dat klachten snel, persoonlijk en met gezond verstand worden opgepakt. Geen standaardantwoorden of maandenlange procedures, maar echt luisteren en samen zoeken naar een oplossing. Zo laat de gemeente zien dat ze er is voor haar inwoners en niet andersom.
Inwoners veel ruimte bieden met het uitdaagrecht.
BVNL wil inwoners veel ruimte geven om gebruik te maken van het uitdaagrecht. Dat betekent als bewoners, verenigingen of lokale initiatieven denken een gemeentelijke taak beter, slimmer of goedkoper te kunnen uitvoeren, moet de gemeente dat niet blokkeren maar mogelijk maken. Wij zorgen voor heldere spelregels, een vast aanspreekpunt en een snelle, transparante beoordeling van voorstellen. Goede ideeën krijgen een eerlijke kans, inclusief toegang tot relevante informatie en een realistische ondersteuning bij het opzetten van een plan. Zo vergroten we de zeggenschap van inwoners, versterken we lokale betrokkenheid en halen we meer resultaat uit gemeenschapsgeld.
Een gemeenteraad die vaker dorpen en wijken bezoekt.
Af en toe bezoekt de gemeenteraad de dorpen en wijken. Deze bijeenkomsten zijn doorgaans zeer positief en productief. BVNL vindt het daarom een goed idee om dergelijke dorps- en wijkbezoeken vaker te organiseren.
Kritisch kijken naar schaalvergroting.
De gemeente besteedt veel taken uit via zogenaamde gemeenschappelijke regelingen. Dat zijn samenwerkingsverbanden met andere gemeenten of overheidsorganisaties, bijvoorbeeld op het gebied van afvalinzameling en leerplicht. Het idee daarachter is dat schaalgrootte zorgt voor een betere uitvoering en lagere kosten. In de praktijk blijkt echter regelmatig dat dit niet zo eenvoudig is: de uitvoering wordt afstandelijker, de grip van de gemeenteraad kleiner en het is maar zeer de vraag of de kosten lager zijn geworden. BVNL vindt daarom dat de gemeente kritisch moet kijken naar deze samenwerkingsverbanden. Per taak moet zorgvuldig worden bekeken wat de beste aanpak is, in plaats van klakkeloos aan te nemen dat schaalvergroting automatisch zorgt voor een betere uitvoering en lagere kosten.
Samenwerking met provincie, waterschappen en omliggende gemeenten verbeteren.
Veel zaken die gemeente Zaltbommel raken, worden bepaald buiten de gemeentegrenzen. Ook kunnen we veel leren van andere gemeenten. Daarom is het goed dat de gemeente investeert in het versterken van de relaties met andere gemeenten, het waterschap en vooral met de provincie. Te vaak blijkt namelijk dat plannen niet kunnen doorgaan, omdat de provincie er niet achter staat. Op praktisch niveau levert dit ook problemen op voor de inwoner, bijvoorbeeld gedoe bij het weghalen van de woekerende Japanse duizendknoop waar gemeente en waterschap bij betrokken zijn.
Onafhankelijke lokale journalistiek is van groot belang.
BVNL vindt onafhankelijke lokale journalistiek van groot belang, zeker in een medialandschap dat wordt gedomineerd door enkele grote partijen. De pers is bovendien een essentieel onderdeel van de democratische tegenmacht: zij controleert het bestuur, stelt kritische vragen en zorgt dat besluiten en besteding van publieke middelen inzichtelijk blijven. Daarom is het belangrijk dat de gemeente lokale journalistiek zo goed mogelijk faciliteert. Denk aan vaste perscontacten die zorgen voor snelle zorgvuldige beantwoording van vragen en aan het snel en volledig publiceren van relevante informatie. BVNL is daarbij zeer terughoudend met financiële relaties tussen pers en gemeente. Als die er toch zijn, moeten ze zo worden ingericht dat de onafhankelijkheid van de pers maximaal is gewaarborgd.
Waardering voor vrijwilligers.
Vrijwilligers zijn onmisbaar voor Zaltbommel en haar dorpen. In verenigingen, dorpshuizen, zorginitiatieven en bij evenementen zorgen zij met inzet en verantwoordelijkheid voor de sociale samenhang. BVNL vindt dat de gemeente die inzet zichtbaar moet waarderen. Daarom willen we jaarlijks een vrijwilligersbarbecue of vrijwilligersbijeenkomst organiseren: een eenvoudig moment van dank en ontmoeting, voor iedereen die zich belangeloos inzet voor onze gemeenschap.
De banden met het Duitse Walsrode aanhalen.
Sinds 1991 heeft gemeente Zaltbommel een vriendschapsrelatie met het Duitse Walsrode. De relatie lijkt de laatste jaren wat verwaterd, BVNL wil de banden met Walsrode daarom weer aanhalen. Door kennis en ervaringen uit te wisselen met een gemeente over de grens kunnen we van elkaar leren en goede ideeën vertalen naar oplossingen die werken voor gemeente Zaltbommel.
Vragen over onze standpunten? Of heb je zelf ideeën?
Neem gerust contact op! Vul het contactformulier in, stuur een mail naar info@belangvanzaltbommel.nl of WhatsApp naar 085 060 2532.